დამოუკიდებლობის დღე - 26 მაისის ისტორია

პოლიტიკა 1685041800    590

26 მაისი

დღეს, 26 მაისია - საქართველოს დამოუკიდებლობის დღე. 

1917 წლის თებერვლის რევოლუციამ რუსეთში მონარქია დაამხო. 2 მარტს ტახტიდან გადადგა ნიკოლოზ II და დამყარდა ორხელისუფლებიანობა — სამართლებრივი თვალსაზრისით, სახელმწიფო ხელისუფლებას ფლობდა დროებითი მთავრობა, ხოლო რეალურ ხელისუფლებას კი დეპუტატთა საბჭოები. ორხელისუფლებიანობა დამყარდა ამიერკავკასიასა და საქართველოშიც. რევოლუციის გამარჯვების შედეგად შეიქმნა თბილისის მუშათა დეპუტატების საბჭო, ხოლო 1917 წლის მარტში თბილისში მუშაობას შეუდგა რუსეთი დროებითი მთავრობის მიერ დანიშნული სამხარეო ხელისუფლების ორგანო — ამიერკავკასიის განსაკუთრებული კომიტეტი (ოზაკომი).

1917 წლის აპრილში თბილისში შეიქმნა ეროვნული ხელისუფლების ჩანასახი — საქართველოს ეროვნული ინტერპარტიული საბჭო. ინტერპარტიული საბჭო წარმოადგენდა პოლიტიკურ პარტიათა და მიმდინარეობათა ნებაყოფლობით გაერთიანებას. მან თავის თავზე აიღო ქართული ეროვნული მოძრაობის კოორდინატორის ფუნქცია — სათავეში ჩაუდგა ეროვნულ მოძრაობას.

1917 წლის 25 ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ, ამიერკავკასიაში მნიშვნელოვნად შეიცვალა სიტუაცია. დაემხო რუსეთის დროებითი მთავრობა და ოზაკომმა მოქმედება შეწყვიტა. საქართველოს ეროვნული ინტერპარტიული საბჭოსთვის ცხადი იყო, რომ საბჭოთა რუსეთის მთავრობა შეეცდებოდა ხელისუფლების ახალი ორგანოს დანიშვნასა და თავისი იურისდიქციის გავრცელებას საქართველოში. ამიტომ ქართველი პოლიტიკოსების ინიციატივით ამიერკავკასიის პოლიტიკურმა ძალებმა საბჭოთა რუსეთისგან გამიჯვნა გადაწყვიტეს. 1917 წლის ნოემბერში თბილისში ფუნქციონირება დაიწყო სამხარეო ხელისუფლების ორგანომ — ამიერკავკასიის კომისარიატმა. მას უნდა შეესრულებინა კომისარიატის სამხარეო ხელისუფლების ორგანოს ფუნქცია რუსეთში კანონიერი ხელისუფლების (დროებითი მთავრობის) აღდგენამდე.

1917 წლის 19 ნოემბერს თბილისში გაიხსნა საქართველოს პირველი ეროვნული ყრილობა. ეროვნულმა ყრილობამ გადაწვიტა საბჭოთა რუსეთთან ყოველგვარი კავშირის გაწყვეტა. ამასთან, ხაზგასმით აღინიშნა, რომ თუ რუსეთში დემოკრატიული წყობილების აღდგენა დააგვიანებდა, მაშინ მოწვეულ იქნებოდა საქართველოს დამფუძნებელი კრება, რომელიც გამოაცხადებდა საქართველოს დამოუკიდებლობას. საქართველოს პირველმა ეროვნულმა ყრილობამ აირჩია საქართველოს ეროვნული საბჭო, რომლის თავმჯდომარედაც აირჩიეს ნოე ჟორდანია[4].

1918 წლის იანვარში საბჭოთა რუსეთმა კავკასიის ფრონტიდან მოხსნილი სამხედრო ძალით სცადა საქართველოს ოკუპაცია. ახლადშექმნილმა ჯარმა რუსეთის ჯარები სასტიკად დაამარცხა. გარდა ამისა, თურქეთი აგრესიას ამჟღავნებდა და არ მალავდა თავის ზრახვებს ამიერკავკასიის მიმართ. თურქეთის მხარე თავის სასარგებლოდ იყენებდა იმ ფაქტს, რომ ამიერკავკასია დამოუკიდებელ სახელმწიფოს არ წარმოადგენდა და მას მიიჩნევდა რუსეთის ნაწილად. ამიტომ თურქეთთან მოლაპარაკების გასაგრძელებლად საჭირო იყო ამიერკავკასიის დამოუკიდებლობის გამოცხადება. შექმნილ სიტუაციაში, ამიერკავკასიის კომისარიატმა ამიერკავკასიიდან არჩეული რუსეთის დამფუძნებელი კრების დეპუტატებისაგან 1918 წლის თებერვალში მოიწვია საკანონმდებლო ორგანო — ამიერკავკასიის სეიმი, რომელმაც 1918 წლის 22 აპრილს გამოაცხადა ახალი დამოუკიდებელი სახელმწიფოს, ამიერკავკასიის დემოკრატიული ფედერაციული რესპუბლიკის შექმნა, რომელშიც შედიოდა საქართველო, აზერბაიჯანი და სომხეთი. მიუხედავად ამისა, ამიერკავკასიის დემოკრატიული ფედერაციული რესპუბლიკის შექმნამ ვერ გააუმჯობესა მდგომარეობა. თურქეთმა ბათუმის საზავო კონფერენციაზე უფრო მძიმე პირობები წამოაყენა. გარდა ამისა, საქართველო, სომხეთი და აზერბაიჯანი ვერ თანხმდებოდნენ საგარეო-პოლიტიკური ორიენტაციის შესახებ. საქართველო გერმანოფილურ ორიენტაციას ირჩევდა, სომხეთი — ანგლოფილურს, ხოლო აზერბაიჯანი — თურქოფილურს.

1918 წლის მაისს საქართველოს ეროვნულმა საბჭომ ოფიციალურად დაადასტურა გერმანოფილური საგარეო-პოლიტიკური კურსი. საქართველოს ეროვნული საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტი უფიციალურად შეუდგა საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადებისთვის მზადებას.

მასალის გამოყენების პირობები
სხვა სიახლეები
მდინარაძე ზურაბიშვილი
„რა შეამჩნია სალომე ზურაბიშვილმა პატრიარქს არაევროპული? თუნდაც არათანამედროვე?!“- მამუკა მდინარაძე

პატრიარქი არის ადამიანი, რომლის ღვაწლი არის შეუფასებელი ქართული იდენტობის, ეკლესიის და ქართული საზოგადოების წინაშე. სუსტი კი არ უნდა ეძახო და მის შემცვლელზე კი არ უნდა ილაპარაკო, უნდა ვუსურვოთ, რომ კი...

პოლიტიკა 1709296304

სამხარაძე
„ფოტიგა, კუბილიუსი არ ეშვებიან მავნებლობების კეთებას, 338 დეპუტატი არ კითხულობს ზუსტად რა წერია რეზოლუციაში“ - ნიკოლოზ სამხარაძე

"ამ რეზოლუციაში ბოლო წამს გაჩენილმა ჩანაწერმა კიდევ ერთხელ რაღაცნაირად ჩრდილი შემოიტანა და ვფიქრობ, რომ ჩვენ გვესმის, რომ ევროპარლამენტის განცხადებებს რეალურად პოლიტიკურ გადაწყვეტილებებზე მაინც და მაი...

პოლიტიკა 1709295543

ჩვილი
ოზურგეთის „მედალფაში“ ექვთიმე თაყაიშვილი მოევლინა ქვეყანას

ოზურგეთის მედალფას დირექტორი დათო მდინარაძე სოციალურ ქსელში პოზიტიურ ინფორმაციას ავრცელებს და გაზაფხულის პირველ დღეს, პირველი ახალშობილის ფოტოს გვიზიარებს. როგორც ირკვევა ქვეყანას კიდევ ერთი ვაჟკაცი მ...

საზოგადოება 1709295479

ლენტიი
13 წლის გოგო 16 წლის ბიჭს ცოლად გაჰყვა - კახეთი

კახეთის ერთ-ერთ მუნიციპალიტეტში, 13 წლის გოგო 16 წლის ბიჭს ცოლად გაჰყვა. მოზარდები რამდენიმე დღეა გაუჩინარდნენ და ჯერჯერობით მათ კვალს ვერავინ მიაგნეს. გოგოს მამის მტკიცებით, ბიჭმა მისი ქალიშვილი მოტყ...

საზოგადოება 1709293247

ძეგლის რეაბილიტაცია
პროექტ „ახალი ტფილისის ფარგლებში“ კიდევ ერთი კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის რეაბილიტაცია მიმდინარეობს

თბილისის განვითარების ფონდი, პროექტ „ახალი ტფილისის ფარგლებში“, წინამძღვრიშვილის N1-ში მდებარე, კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსის მქონე საცხოვრებელი სახლის სარეაბილიტაციო სამუშაოებს ახორციელებს....

საზოგადოება 1709292539

თალაკვაძე
ინიშნება თუ არა ჯანდაცვის მინისტრად - რას ამბობს არჩილ თალაკვაძე

„დარ­წმუ­ნე­ბუ­ლი ვარ, ამ პო­ზი­ცი­ის­თვის სა­უ­კე­თე­სო და ყვე­ლა­ზე კომ­პე­ტენ­ტუ­რი იქ­ნე­ბა შერ­ჩე­უ­ლი. ვინც არ უნდა იყოს ეს ადა­მი­ა­ნი, მას გუნ­დის პო­ლი­ტი­კუ­რი მხარ­და­ჭე­რა ექ­ნე­ბა“, – ამი...

პოლიტიკა 1709292336